شهرام ناظری - لولیان
لولیان نام آلبومی است با صدای «شهرام ناظری»، آهنگسازی «حمید متبسم» و نوازندگی «گروه دستان». که در سال 1387 منتشر شده است.
در این آلبوم كه به سیاق آثار گذشته «شهرام ناظری» در فضایی ریتمیك و صوفیانه ارائه شده است، تصنیف لولیان ساخته «شهرام ناظری» و تنظیم «حمید متبسم» با شعری از «مولانا» اولین تصنیفی است كه به گوش میرسد.
پس از تصنیف لولیان تكنوازی «بربط» و قطعه چابك سوار اثر «حمید متبسم» و شعر «مولانا» تكمیل روی نخست این اثر هستند. در روی دوم این اثر با تصنیف سرعت قطعه پرواز، چهار مضراب گروهی و تكنوازی «كمانچه» در آواز دشتی با تنظیم «حمید متبسم» شنیده می شود كه نشان از دغدغه اعضای گروه برای ارائه اثری ریتمیك در محیط موسیقی اصیل ایرانی است.
«شهرام ناظری» در مقدمه ای كوتاه كه جلد اثر نوشته است:
از سال ها پیش یكی از دغدغه هایم در آواز به ریتم در آوردن تحریرها و استفاده از اصوات و آواهای بی كلام بوده است. اصولا فكر می كردم كه خواننده آواز باید به این درجه از درك موسیقی رسیده باشد كه بتواند بدون كمك گرفتن از كلام و شعر و با اجرای آواها و اصوات موسیقایی احساسات و پیام خود را ابراز كند. ساختار آهنگ لولیان با تركیبی از تحریرهای ریتمیك، كلام مولانا و نغمه دشتی به وجود آمده است از سال ۱۹۸۹ در كنسرت های خارج از كشور تحریرهای ریتمیك را مطرح و در كارهایم استفاده كردم، این روش مورد توجه خوانندگان آن سوی مرز قرار گرفت و نمونه های فراوانی از این دست انتشار یافت كه البته به دلیل عدم تسلط به موسیقی ایرانی به خصوص ردیف و نداشتن اطلاعات كافی از فلسفه تحریر و ساختمان تشكیل دهنده آن كه شامل ادوات تحریر، درون مایه ریاضی و شكل هندسی آن است، مجموعا اثر ماندگاری به وجود نیامد.
همیشه این هنرمند خوب و برجسته کشورمان بر بهره گیری از اشعار «مولانا جلال الدین بلخی» تاکید ویژه ای داشته است و تاکیدی دیگر نیز بر فضای حاکم بر موسیقی اش دارد و آنهم اینکه تلاش ویژه ای دارد تا موسیقی اصیل و سنتی را از فضای غم آلود و غمبار دور کرده و این فضا و حالت را به فضائی سرشار از شادی و فرح انگیز تبدیل نماید و ماحاصل این دو باور و تاکید این هنرمند بزرگ را در اثر هنری «لولیانش» هم میتوانیم به روشنی ببینیم. البته این شتاب و ریتم تندی که در موسیقی های تولید شده توسط این هنرمند می بینیم نیز خود برگرفته از شرایط اقلیمی و جغرافیائی زادگاه و محیط پرورش یافتن این هنرمند گرانمایه است، یعنی اینکه ما سرزمین زیبای خودمان ایران را گذرگاه بزرگ فرهنگ و تفکرات و اندیشه های غرب وشرق و گذرگاه و مرز میان هنرها و اندیشه های علمی و فلسفی شرق و غرب می دانیم. با یک نگاه کوتاه به این دو فرهنگ و دو حوزه تمدنی تفاوتهای زیادی در رفتار و علوم و هنرها و اندیشه های این دو حوزه میتوان یافت، که ازجمله در موسیقی ریتم و ضرب آهنگ های غربیان از ریتم و ضرب آهنگ شرقیان تندتر و پرشتاب تر است و شاید کندترین ضرب آهنگ و ریتم در موسیقی غرب را بتوان در موسیقی کلاسیک و اپرای آنها پیدا کرد، در حالیکه موسیقی شرقیان معمولا همراه با آواها و آوازها است، که ریتمی بسیار کندتر و آرام تر از موسیقی غربیان دارد، و این فرایند در کشور خودمان هم بخوبی انجام گرفته وحفظ شده است و موسیقی مناطق غربی کشورمان همانند موسیقی آذری و کردی و لری ریتمی تندتر از موسیقی آوازی ایران مرکزی و موسیقی سنتی ایران مرکزی و شرق کشورمان دارد. جالب اینکه «شهرام ناظری» نیز این فرآیند بزرگ و این دگرگونی را بخوبی در همه آثار هنری خویش و از جمله در لولیان رعایت کرده و از همین ریتم های نسبتا تندتر از موسیقی سنتی در آن بهره گرفته است و در جای جای آن تلاش می کند تا ریتم و ضرب آهنگ تند و شادتری به فضای کار هنری اش بدهد و باز هم از اشعار مولانا بخوبی بهره گرفته است. «شهرام ناظری» هنرمندی است که این سبک وشیوه هنری را با موسیقی دانان غرب کشور بهتر میتواند اجرا کند و هنرمندان غرب کشورمان، از جمله کسانی که نزدیکی فرهنگی بیشتری با ایشان دارند، همیشه آهنگهای خلاقانه تری را در این راستا برای ایشان ساخته اند، اگرچه این اثر خوب و به یاد ماندنی لولیان را یکی از هنرمندان خراسان برای تنظیم آهنگ همکاری بیشتری با وی داشته است.
به هر حال شاید کارهای هنری «شهرام ناظری» را در موسیقی سنتی بتوان روایتی کردی/فارسی از موسیقی سنتی و اصیل ایران نام نهاد که همان گوشه ها و ردیفهای آوازی را با لحن و آهنگی کمی متفاوت و با ریتمی تندتر از شیوه های معمول اجرا می کند و خود تنوعی را در شیوه اجرا و آهنگها و ترانه ها و آوازها ایجاد کرده است. «شهرام ناظری» نیز همچون استاد خود، «محمدرضا شجریان»، اعتقاد دارد که در ابتدا آهنگ ساز و خواننده باید لحن کلام و آهنگ شعر را بخوبی بفهمد و بشناسد و بعد بر روی آن کار کند و این اجرا باید همان آهنگ و لحن شعر را بخوبی به شنونده برساند که شهرام در لولیان نیز به این موضوع اهمیت خاصی را دارد.
«شهرام ناظری» را در این آلبوم «سعید فرج پوری»: كمانچه، «حسن بهروزی نیا»: بربط، «پژمان حدادی»: تنبك، «بهنام سامانی»: دف و دایره و «حمید متبسم»: سه تار، همراهی كرده اند.
برگرفته از تارنمای آفتاب و تارنمای سیاوشون
لولیان نام آلبومی است با صدای «شهرام ناظری»، آهنگسازی «حمید متبسم» و نوازندگی «گروه دستان». که در سال 1387 منتشر شده است.
در این آلبوم كه به سیاق آثار گذشته «شهرام ناظری» در فضایی ریتمیك و صوفیانه ارائه شده است، تصنیف لولیان ساخته «شهرام ناظری» و تنظیم «حمید متبسم» با شعری از «مولانا» اولین تصنیفی است كه به گوش میرسد.
پس از تصنیف لولیان تكنوازی «بربط» و قطعه چابك سوار اثر «حمید متبسم» و شعر «مولانا» تكمیل روی نخست این اثر هستند. در روی دوم این اثر با تصنیف سرعت قطعه پرواز، چهار مضراب گروهی و تكنوازی «كمانچه» در آواز دشتی با تنظیم «حمید متبسم» شنیده می شود كه نشان از دغدغه اعضای گروه برای ارائه اثری ریتمیك در محیط موسیقی اصیل ایرانی است.
«شهرام ناظری» در مقدمه ای كوتاه كه جلد اثر نوشته است:
از سال ها پیش یكی از دغدغه هایم در آواز به ریتم در آوردن تحریرها و استفاده از اصوات و آواهای بی كلام بوده است. اصولا فكر می كردم كه خواننده آواز باید به این درجه از درك موسیقی رسیده باشد كه بتواند بدون كمك گرفتن از كلام و شعر و با اجرای آواها و اصوات موسیقایی احساسات و پیام خود را ابراز كند. ساختار آهنگ لولیان با تركیبی از تحریرهای ریتمیك، كلام مولانا و نغمه دشتی به وجود آمده است از سال ۱۹۸۹ در كنسرت های خارج از كشور تحریرهای ریتمیك را مطرح و در كارهایم استفاده كردم، این روش مورد توجه خوانندگان آن سوی مرز قرار گرفت و نمونه های فراوانی از این دست انتشار یافت كه البته به دلیل عدم تسلط به موسیقی ایرانی به خصوص ردیف و نداشتن اطلاعات كافی از فلسفه تحریر و ساختمان تشكیل دهنده آن كه شامل ادوات تحریر، درون مایه ریاضی و شكل هندسی آن است، مجموعا اثر ماندگاری به وجود نیامد.
همیشه این هنرمند خوب و برجسته کشورمان بر بهره گیری از اشعار «مولانا جلال الدین بلخی» تاکید ویژه ای داشته است و تاکیدی دیگر نیز بر فضای حاکم بر موسیقی اش دارد و آنهم اینکه تلاش ویژه ای دارد تا موسیقی اصیل و سنتی را از فضای غم آلود و غمبار دور کرده و این فضا و حالت را به فضائی سرشار از شادی و فرح انگیز تبدیل نماید و ماحاصل این دو باور و تاکید این هنرمند بزرگ را در اثر هنری «لولیانش» هم میتوانیم به روشنی ببینیم. البته این شتاب و ریتم تندی که در موسیقی های تولید شده توسط این هنرمند می بینیم نیز خود برگرفته از شرایط اقلیمی و جغرافیائی زادگاه و محیط پرورش یافتن این هنرمند گرانمایه است، یعنی اینکه ما سرزمین زیبای خودمان ایران را گذرگاه بزرگ فرهنگ و تفکرات و اندیشه های غرب وشرق و گذرگاه و مرز میان هنرها و اندیشه های علمی و فلسفی شرق و غرب می دانیم. با یک نگاه کوتاه به این دو فرهنگ و دو حوزه تمدنی تفاوتهای زیادی در رفتار و علوم و هنرها و اندیشه های این دو حوزه میتوان یافت، که ازجمله در موسیقی ریتم و ضرب آهنگ های غربیان از ریتم و ضرب آهنگ شرقیان تندتر و پرشتاب تر است و شاید کندترین ضرب آهنگ و ریتم در موسیقی غرب را بتوان در موسیقی کلاسیک و اپرای آنها پیدا کرد، در حالیکه موسیقی شرقیان معمولا همراه با آواها و آوازها است، که ریتمی بسیار کندتر و آرام تر از موسیقی غربیان دارد، و این فرایند در کشور خودمان هم بخوبی انجام گرفته وحفظ شده است و موسیقی مناطق غربی کشورمان همانند موسیقی آذری و کردی و لری ریتمی تندتر از موسیقی آوازی ایران مرکزی و موسیقی سنتی ایران مرکزی و شرق کشورمان دارد. جالب اینکه «شهرام ناظری» نیز این فرآیند بزرگ و این دگرگونی را بخوبی در همه آثار هنری خویش و از جمله در لولیان رعایت کرده و از همین ریتم های نسبتا تندتر از موسیقی سنتی در آن بهره گرفته است و در جای جای آن تلاش می کند تا ریتم و ضرب آهنگ تند و شادتری به فضای کار هنری اش بدهد و باز هم از اشعار مولانا بخوبی بهره گرفته است. «شهرام ناظری» هنرمندی است که این سبک وشیوه هنری را با موسیقی دانان غرب کشور بهتر میتواند اجرا کند و هنرمندان غرب کشورمان، از جمله کسانی که نزدیکی فرهنگی بیشتری با ایشان دارند، همیشه آهنگهای خلاقانه تری را در این راستا برای ایشان ساخته اند، اگرچه این اثر خوب و به یاد ماندنی لولیان را یکی از هنرمندان خراسان برای تنظیم آهنگ همکاری بیشتری با وی داشته است.
به هر حال شاید کارهای هنری «شهرام ناظری» را در موسیقی سنتی بتوان روایتی کردی/فارسی از موسیقی سنتی و اصیل ایران نام نهاد که همان گوشه ها و ردیفهای آوازی را با لحن و آهنگی کمی متفاوت و با ریتمی تندتر از شیوه های معمول اجرا می کند و خود تنوعی را در شیوه اجرا و آهنگها و ترانه ها و آوازها ایجاد کرده است. «شهرام ناظری» نیز همچون استاد خود، «محمدرضا شجریان»، اعتقاد دارد که در ابتدا آهنگ ساز و خواننده باید لحن کلام و آهنگ شعر را بخوبی بفهمد و بشناسد و بعد بر روی آن کار کند و این اجرا باید همان آهنگ و لحن شعر را بخوبی به شنونده برساند که شهرام در لولیان نیز به این موضوع اهمیت خاصی را دارد.
«شهرام ناظری» را در این آلبوم «سعید فرج پوری»: كمانچه، «حسن بهروزی نیا»: بربط، «پژمان حدادی»: تنبك، «بهنام سامانی»: دف و دایره و «حمید متبسم»: سه تار، همراهی كرده اند.
برگرفته از تارنمای آفتاب و تارنمای سیاوشون
| 58 MB |
| عملیات گروهی بر روی موارد انتخاب شده : |
